- Αγία Χριστίνα η μεγαλομάρτυς
- Άγιος Θεόφιλος ο Νεομάρτυρας από τη Ζάκυνθο
- Άγιος Καπίτων
- Άγιος Υμέναιος
- Άγιος Ερμογένης
- Άγιος Αθανάσιος από την Κίο
- Άγιος Αθηναγόρας ο Αθηναίος ο Απολογητής
- Όσιος Συμεών ο Νεοφανής, Θεσσαλονικεύς
- Άγιοι Μπορίσος και Γλιέβος οι Μάρτυρες
- Όσιος Πολύκαρπος αρχιμανδρίτης των Σπηλαίων του Κιέβου
- Άγιος Σαλομπτίνος επίσκοπος Ιεροσολύμων
Όσιος Πολύκαρπος αρχιμανδρίτης των Σπηλαίων του Κιέβου
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Όχι μόνο στο όνομα, αλλά και στην πνευματική ζωή, στους καρπούς της αρετής, ήταν καρποφόρος ο αξιομακάριστος Πολύκαρπος.
Ο όσιος, αφού περιφρόνησε τα υλικά και αρνήθηκε την κοσμική ζωή, ήρθε στο μοναστήρι των Σπηλαίων κι έγινε μοναχός. Εδώ αγωνίστηκε τον καλόν αγώνα της ασκήσεως, πού του απέφερε πνευματική πολυκαρπία.
Τους σπόρους των αρετών έσπειρε στην καρδιά του μακαρίου Πολυκάρπου ο κατά σάρκα συγγενής του όσιος Σίμων, ο κατόπιν επίσκοπος Βλαντιμίρ και Σουζντάλ. Και οι σπόροι αυτοί έπεσαν «ἐπὶ τὴν γῆν τὴν καλὴν» και απέδωσαν καρπό εκατονταπλάσιο.
Όταν ο ιερός Σίμων έγινε επίσκοπος, χειροτόνησε και πήρε μαζί του στο Βλαντιμίρ τον όσιο Πολύκαρπο. Εδώ ο όσιος εργάστηκε με ζήλο Θεού για να φωτίσει το λαό του και να του δείξει «τὰς ὁδοὺς Κυρίου τὰς εὐθείας». Τότε κατέγραψε για την ωφέλεια των χριστιανών τούς βίους των οσίων της Λαύρας, όπως τούς άκουσε από τις διηγήσεις του αγίου επισκόπου, και τούς έστειλε στον ηγούμενο Ακίνδυνο. Οι βίοι αυτοί περιέχονται στο δεύτερο μέρος του Πατερικού.
Αργότερα ο όσιος Πολύκαρπος, φλεγόμενος από τον πόθο της ασκήσεως και της ησυχίας, άφησε την τύρβη του κόσμου και με την ευλογία του αγίου Σίμωνος επέστρεψε στην Πετσέρσκαγια. Ο πνευματικός δεσμός των δύο ανδρών όμως ουδέποτε διακόπηκε. Ο άγιος Σίμων συνέχισε να τον στηρίζει πνευματικά με τις θεόπνευστες επιστολές του.
Όταν κοιμήθηκε ο ηγούμενος της Λαύρας Ακίνδυνος, ομόφωνα εξέλεξε ή αδελφότητα στη θέση του τον όσιο Πολύκαρπο, δοκιμασμένο στην αρετή και ικανό στη διοίκηση. Η εκλογή του ως ηγουμένου έγινε στα χρόνια του μητροπολίτου Κιέβου Ιωάννου Δ΄ και του ηγεμόνα Ροστισλάβου Μστισλάβιτς*
* Ηγεμόνας του Κιέβου από το 1154 μέχρι το θάνατό του (1167), με αρκετές όμως διακοπές λόγω των αλλεπαλλήλων διενέξεων με άλλους διεκδικητές του θρόνου,
Σαν ηγούμενος και φιλόχριστος Πολύκαρπος ήταν αυστηρός τηρητής των μοναστικών κανόνων και πιστός οικονόμος της παρακαταθήκης των οσίων κτιτόρων Αντωνίου και Θεοδοσίου. Στο πρόσωπο του οι αδελφοί βρήκαν όχι μόνο το στοργικό πατέρα, αλλά και το σοφό πνευματικό χειραγωγό.
Πολλοί από τούς ευγενείς και τους πρίγκιπες έρχονταν στον άγιο ηγούμενο της Λαύρας για να ευφρανθούν με τη γλυκύτητα των λόγων του και να τον συμβουλευτούν για σοβαρά προβλήματα τους. Μερικοί μάλιστα άφησαν τα πλούτη και τούς πριγκιπικούς θρόνους, ήρθαν στο μοναστήρι και μπήκαν ταπεινά κάτω από τη φωτισμένη πνευματική του καθοδήγηση.
Και αυτός ακόμη ο ηγεμόνας Ροστισλάβος τόσο κατανύχθηκε από τις διδαχές του θεοφώτιστου Πολυκάρπου, ώστε μετανόησε για τις προηγούμενες αμαρτίες του. Έγινε σπλαχνικός και ελεήμων προς τούς φτωχούς, ευεργετικός προς τούς υπηκόους του και θεοφιλής στη ζωή του. Με ιδιαίτερη στοργή περιέβαλλε τα μοναστήρια και τούς μοναχούς της ηγεμονίας του. Κάποτε ζήτησε από τον όσιο Πολύκαρπο να γίνει και ο ίδιος μοναχός. Εκείνος όμως είχε διαφορετική γνώμη.
– Ευσεβέστατε πρίγκιπα, του είπε, εσένα ο Κύριος σε όρισε «του ποιείν κριμα και δικαιοσύνην παντί τω λαώ σου». Αυτή τη διακονία να ασκήσεις με φόβο Θεού μέχρι τέλους, και δεν θα χάσεις το μισθό σου.
– Τίμιε πάτερ, επέμεινε ο Ροστισλάβος, η ηγεμονική διακονία μέσα στον κόσμο αυτό, είναι αναπόσπαστα δεμένη με την αμαρτία. Ήδη νιώθω ταλαιπωρημένος κι εξαντλημένος από τις αδιάκοπες μέριμνες. Θα ήθελα τα λίγα χρόνια ζωής που μου απομένουν να τα αφιερώσω αποκλειστικά στον Κύριο. Επιθυμώ να μιμηθώ εκείνους τούς άρχοντες και τους βασιλιάδες που διάλεξαν τη στενή και θλιμμένη οδό, αλλάζοντας τη βασιλεία της γης με τη βασιλεία των ουρανών. Άκουσα πώς ο Μέγας Κωνσταντίνος, ο άγιος βασιλιάς των Ελλήνων, εμφανίστηκε σ’ ένα γέροντα μοναχό και του αποκάλυψε: «Αν γνώριζα τι μεγάλη τιμή απολαμβάνουν στον ουρανό οι τιμημένοι με το μοναχικό σχήμα, θα πέταγα από πάνω μου την τιποτένια βασιλική πορφύρα και θα γινόμουν μοναχός!».
– Αν το ποθείς με την καρδιά σου, ας γίνει το θέλημα του Θεού, είπε τότε ο όσιος.
Ωστόσο ο φιλόχριστος ηγεμόνας δεν πρόλαβε να πραγματοποιήσει την επιθυμία του, παρ’ όλο που ήταν ειλικρινής και εγκάρδια.
Λίγες ημέρες αργότερα, σ’ ένα ταξίδι του, αρρώστησε βαριά καθώς περνούσε από το Σμολένσκ. Κατάλαβε πώς πλησίασε το τέλος του κι έδωσε εντολή να τον πάνε αμέσως στο Κίεβο.
Η αδελφή του Ρογκνέντα, βλέποντας την κρίσιμη κατάσταση του, τον παρακαλούσε να μην μετακινηθεί για να μη χειροτερέψει.
– Όχι, όχι! επέμενε ο Ροστισλάβος. Να με πάτε στο Κίεβο. Κι αν με πάρει ο Θεός στον δρόμο, να βάλετε το σώμα μου στην εκκλησία των Σπηλαίων. Αν πάλι μου χαρίσει τη ζωή και την υγεία, θα μείνω για πάντα στη Λαύρα και θα γίνω μοναχός.
Σε λίγο ο ηγεμόνας βάρυνε. Μετά από μερικές ώρες παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο. Δεν πρόλαβε βέβαια να πραγματοποιήσει τον ιερό πόθο του. Τελείωσε όμως τη ζωή του σαν πιστός δούλος του Θεού.
Ο μακάριος Πολύκαρπος συνέχισε να ενισχύει και να καθοδηγεί διακριτικά και θεάρεστα τα λογικά πρόβατα του Χριστού για πολλά ακόμη χρόνια. Έφτασε σε βαθιά γεράματα και κοιμήθηκε ειρηνικά στις 24 Ιουλίου του 1182.
Μετά την τελευτή του η αγία μονή των Σπηλαίων έμεινε ακέφαλη και πέρασε μεγάλη δοκιμασία, γιατί κανείς από τους οσίους πατέρες της δεν δεχόταν να αναλάβει το αξίωμα του ηγουμένου. Από βαθειά ταπείνωση, αλλά και ιερό πόθο της ησυχίας και αμεριμνίας, απέκρουαν όλοι την τιμητική προσφορά της ηγουμενικής ράβδου.
Μεγάλη θλίψη απλώθηκε στην αδελφότητα. Για πολλές ημέρες όλοι οι πατέρες βρίσκονταν σε αμηχανία. Αποφάσισαν τελικά να συναχθούν στην εκκλησία και να απευθύνουν εκτενείς προσευχές στον Κύριο, την Υπεραγία Θεοτόκο και τούς οσίους Αντώνιο και Θεοδόσιο. Είχαν την ελπίδα πώς θα έρθει από τον ουρανό η υπόδειξη του κατάλληλου για την ηγουμενία προσώπου.
Και πράγματι. Την ώρα που προσεύχονταν με δάκρυα, συνέβη κάτι θαυμαστό. Σαν από κάποια μυστική πληροφορία, φώναξαν όλοι μαζί:
– Ο πρεσβύτερος Βασίλειος της Στεκόβιτσα! Αυτός να γίνει ηγούμενος μας!
Χωρίς αργοπορία πήγαν στη Στεκόβιτσα κι έβαλαν μετάνοια στον ευλογημένο Ιερέα του Θεού Βασίλειο.
– Ο Κύριος μας πληροφόρησε, του είπαν, να σε εκλέξουμε ηγούμενο και πνευματικό μας πατέρα.
Ο μακάριος Βασίλειος έπεσε στη γη, έβαλε κι εκείνος μετάνοια στους αδελφούς και άρχισε να τους ικετεύει:
– Πατέρες άγιοι, μην επιμένετε, σας παρακαλώ. Δεν είμαι άξιος γι’ αυτή την τιμή. Πώς, αλήθεια, μ’ ανακαλύψατε εδώ στην αφάνεια που ζω; Πως με βρήκατε εμένα, που δεν έχω καμμιάν αρετή;
– Σου είπαμε, τίμιε πάτερ, ότι ο Θεός μας πληροφόρησε για σένα. Και μην αρνείσαι, για να μην παραβείς το θέλημα Του. Δεν θα φύγουμε από δω, αν δεν έρθεις μαζί μας.
Η επιμονή και η αποφασιστικότητα των Πατέρων έκανε το μακάριο Βασίλειο να λυγίσει και να τους ακολουθήσει μέχρι τη μονή των Σπηλαίων.
Την κουρά του σε μεγαλόσχημο και την επίσημη ενθρόνιση του τέλεσε μερικές ημέρες αργότερα ο μητροπολίτης Κιέβου Νικηφόρος, μαζί με τους επισκόπους Τουρώφ Λαυρέντιο και Πολότσκ Νικόλαο.
Ο φιλόχριστος Βασίλειος αναδείχθηκε άξιος διάδοχος των oσίων προκατόχων του, σοφός και συνετός πηδαλιούχος του σκάφους της Λαύρας, μιμητής και πιστός δούλος του Κυρίου μας Inσού Χριστού.
0 Σχόλια